तरुणांचे संशोधन महाराष्ट्राला जगाचे ‘इनोव्हेशन हब’ बनवेल – मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस – महासंवाद

• ‘द गव्हर्नन्स चॅलेंज’ स्पर्धेतील विजेत्यांना पुरस्कार प्रदान

 मुंबई, दि. ३० : वित्त, उद्योग, उद्योजकता आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात देशाला नेतृत्व देणारा महाराष्ट्र आता स्टार्टअपची संख्या आणि त्याच्या क्रियान्वयन या दोन्ही बाबतींत भारताची स्टार्टअप राजधानी ठरला आहे. हे सामर्थ्य आणि तरुणांचे संशोधन महाराष्ट्राला नक्कीच भविष्यात जगाचे इनोवेशन हब बनवेल, असा आशावाद मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केला.

एनसीपीए येथील जमशेद भाभा सभागृहात गेट्स फाउंडेशन आणि समग्र संस्थेच्या समन्वयाने आयोजित ‘द गव्हर्नन्स चॅलेंज’ स्पर्धेच्या चौथ्या आवृत्तीमधील विजेत्यांना मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्या हस्ते पारितोषिक प्रदान करण्यात आले. यावेळी उपस्थितांना संबोधित करताना मुख्यमंत्री फडणवीस बोलत होते. यावेळी मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल, मित्रा या गव्हर्निंग कौन्सिलचे सदस्य दीपक करंजीकर उपस्थित होते. स्पर्धेविषयी समग्र संस्थेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी गौरव गोयल यांनी माहिती दिली. त्यानंतर निवडलेल्या सहा चमूने आपल्या विषयावरील सादरीकरण केले. महाराष्ट्राला २०३५ पर्यंत संशोधनाच्या दृष्टीने विकसित करण्यासाठी नवकल्पनांचा अविष्कार हा या स्पर्धेचा विषय होता.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, ही केवळ स्पर्धा नसून महाराष्ट्रासह देशाच्या भावी प्रशासकीय रचनेला आकार देणाऱ्या प्रतिभा आणि कल्पना शोधण्याचा उपक्रम आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डेटा विश्लेषण, डिजिटल प्रशासन, शहरीकरण, कृषी, आरोग्य, शिक्षण, हवामान बदल आणि नवोन्मेष परिसंस्था या क्षेत्रांमध्ये नव्या पिढीचा दृष्टिकोन प्रशासनात आणण्याचे शासनाचे उद्दिष्ट आहे. सन २०४७ पर्यंत विकसित भारत आणि विकसित महाराष्ट्र घडविण्यात युवकांची भूमिका महत्वाची ठरणार आहे.

राज्याच्या प्रत्येक भागातील युवा संशोधकांना संधी

नागपूर, नाशिक, कोल्हापूर, नांदेड, अमरावतीसह राज्याच्या कोणत्याही भागातील युवा संशोधकांना मार्गदर्शक, तंत्रज्ञान, इन्क्युबेशन आणि बाजारपेठ उपलब्ध झाली पाहिजे. वर्गखोलीतील कल्पनेपासून जागतिक कंपनीपर्यंत आणि कल्पनेपासून प्रत्यक्ष परिणाम व जागतिक विस्तारापर्यंतची संपूर्ण नवोन्मेष साखळी महाराष्ट्रात उभी करण्यात येत आहे. हॅकेथॉनचा शेवट केवळ प्रमाणपत्र देऊन न होता त्यातील कल्पनांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी होण्यामध्ये महत्वाचा आहे, असेही मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले.

महाराष्ट्र ही देशाची स्टार्टप राजधानी

मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले, देशातील एकूण स्टार्टअपपैकी १८ टक्के स्टार्टअप महाराष्ट्रात आहेत. राज्यात ३० हजारांहून अधिक स्टार्टअप असून ही संख्या देशातील सर्वाधिक आहे. नव्या कल्पनांचे संशोधन, परीक्षण आणि अंमलबजावणी करण्यासाठी स्टार्टअप, उद्योग आणि शैक्षणिक संस्थांनी एकत्र येणे आवश्यक आहे. राज्यातील पहिले समर्पित स्टार्टअप इन्क्युबेटर म्हणून ‘एम-हब’ विकसित करण्यात येत आहे. नवी मुंबईत ३०० एकर क्षेत्रावर कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञानावर केंद्रित ‘इनोव्हेशन सिटी’ उभारण्यात येणार आहे. महाराष्ट्र कृत्रिम बुद्धिमत्ता धोरण २०२६ अंतर्गत दोन लाख युवक आणि व्यावसायिकांना प्रशिक्षण देण्यात येणार असून एआय आधारित संशोधनाला चालना देण्यासाठी राज्यात एआय इन्क्युबेटर्स स्थापन करण्यात येतील. शासकीय डेटा युवा नवोन्मेषकांसाठी नव्या संशोधनाचा आधार ठरेल, असा विश्वासही मुख्यमंत्र्यांनी व्यक्त केला.

महाराष्ट्र स्टार्टअपचे प्रेरक स्थान

महाराष्ट्रातील ८७ विद्यापीठे, सुमारे पाच हजार ५०० महाविद्यालये आणि ४५ लाखांहून अधिक विद्यार्थी उद्याचा महाराष्ट्र घडविण्याची क्षमता बाळगतात. नव्या कल्पना घेऊन पुढे येणाऱ्या युवकांना शासन सातत्याने प्रोत्साहन देईल. २०१५ पासून मुख्यमंत्री फेलोशिप उपक्रमाच्या सात तुकड्यांतील विविध क्षेत्रांतील युवा व्यावसायिकांना वरिष्ठ प्रशासनासोबत थेट काम करण्याची संधी मिळाली आहे. महाराष्ट्राने २०३० पर्यंत एक ट्रिलियन डॉलर आणि २०३५ पर्यंत दोन ट्रिलियन डॉलर अर्थव्यवस्था होण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी नवोन्मेष ही प्रमुख प्रेरक शक्ती ठरणार आहे. जगासाठी महाराष्ट्रात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाची निर्मिती आणि संरचना करण्याचे राज्याचे ध्येय असल्याचेही मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी स्पष्ट केले.

नवोन्मेषासाठी शासन, उद्योग आणि बाजारपेठेने समन्वयाने काम करावे – मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल

विविध गरजा पूर्ण करण्यासाठी शासन, कॉर्पोरेट क्षेत्र आणि बाजारपेठ या तिन्ही घटकांनी परस्परपूरक भूमिका बजावणे आवश्यक आहे. नवोन्मेष स्वबळावर उभे राहण्यास सक्षम असावेत, असे मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांनी सांगितले. नवोन्मेष परिसंस्थेच्या उभारणीसाठी शासन निधी उपलब्ध करून देण्याबरोबरच सुलभकर्त्याची भूमिकाही बजावत आहे. त्याचवेळी बाजारपेठेत सक्षम असलेल्या नवकल्पनांना अनावश्यक शासकीय हस्तक्षेपाविना विकसित होण्याची संधी मिळाली पाहिजे, असे मुख्य सचिव अग्रवाल यांनी स्पष्ट केले. तसेच ‘मित्रा’चे सदस्य दीपक करंजीकर यांनीही आपले मत व्यक्त केले. गेट्स फाउंडेशनचे उपसंचालक अर्णव कपूर यांनीही स्पर्धेविषयी आपले विचार व्यक्त केले. कार्यक्रमाला शासनाच्या विविध विभागांचे अप्पर मुख्य सचिव, प्रधान सचिव, सचिव व मोठ्या संख्येने विद्यार्थी उपस्थित होते.

या चमूंनी केले सादरीकरण

द गव्हर्नन्स चॅलेंज स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत सहा संघांनी विविध क्षेत्रांतील नाविन्यपूर्ण कल्पनांचे सादरीकरण केले. यामध्ये आयआयएम मुंबईच्या शुभम पाटील, वरुण दामले व संहिता म्हात्रे यांनी आरोग्य, जे. जे. मेहता स्कूल ऑफ बिझनेस मुंबईच्या आयुष मेहता व निलेश यांनी कृषी, इंडियन स्कूल ऑफ बिझनेसच्या आरीशा बटाला, ऋतिक जैन व तरण पुरी यांनी शिक्षण, बीआयटीएस स्कूल ऑफ मॅनेजमेंटच्या श्रेष्ठा भट, तरुण शेखावत व अपूर्वा शर्मा यांनी वित्त, आयआयएम रांचीच्या हिमांशू पाटील, मजहर शेख व मोहक चंदक यांनी ‘ इन्व्हेशन इन गव्हर्नन्स ‘, तर मास्टर्स युनियन स्कूल ऑफ बिझनेसच्या अंकिता शिर्के, सिद्धार्थ राजपाल व गुरुप्रसाद शेट्टी यांनी शहरी विकास या विषयावर नवकल्पनांचे सादरीकरण केले.

हे चमू ठरले विजेते

स्पर्धेतील प्रथम पाच लक्ष रुपये रोख पारितोषिक शहर विकासावर नवकल्पनांचे सादरीकरण करणाऱ्या मास्टर्स युनियन स्कूल ऑफ बिझनेसच्या अंकिता शिर्के, सिद्धार्थ राजपाल व गुरुप्रसाद शेट्टी या चमूने मिळविले. तसेच तीन लक्ष रुपये द्वितीय रोख पारितोषिक शिक्षण विषयावर सादरीकरण करणारी स्कूल ऑफ बिझनेस ची आशीरा बाटला, तरण पुरी व ऋतिक जैन यांच्या चमूने प्राप्त केला. तसेच एक लक्ष रुपये रोख तृतीय पारितोषिक आरोग्य विषयावर नवकल्पनांचे सादरीकरण करणारे आयआयएम, मुंबईचे शुभम पाटील, वरूण दामले आणि संहिता म्हात्रे या चमूने प्राप्त केला.

०००००

निलेश तायडे/विसंअ